Giải mã tội ác: Những 'chốt chặn khoa học' của Công an TPHCM

Khám nghiệm hiện trường là mắt xích then chốt trong điều tra tội phạm, nơi những cán bộ Kỹ thuật hình sự Công an TPHCM lặng lẽ dùng khoa học để giải mã những bí ẩn hóc búa nhất.

Trong cuộc chiến chống tội phạm, nếu các trinh sát là những người trực tiếp đối đầu, truy đuổi thì lực lượng Kỹ thuật hình sự (KTHS) lại đóng vai trò là những “nhà khoa học” thầm lặng. Họ không nổ súng, không rượt đuổi, nhưng chính họ là người nắm giữ chìa khóa mở ra cánh cửa sự thật thông qua những chứng cứ khách quan và không thể chối cãi.

“Nhân chứng” trung thực nhất và những con số biết nói

Trong nghiệp vụ hình sự, hiện trường luôn được coi là “nhân chứng” trung thực nhất. Tuy nhiên, để nhân chứng này “lên tiếng”, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì và một tư duy phân tích sắc bén. Thực tế cho thấy, khối lượng công việc của Đội Khám nghiệm hiện trường, Phòng KTHS Công an TPHCM là cực kỳ đồ sộ và dẫn đầu cả nước.

Số liệu thống kê cho thấy một bức tranh toàn cảnh về cường độ làm việc khủng khiếp: tham gia khám nghiệm hơn 67.000 vụ việc, trong đó xác định rõ tính chất ngay từ đầu hơn 51.000 vụ và thu thập dấu vết quan trọng trong 32.000 vụ. Đặc biệt, có hơn 10.000 vụ xác định chính xác đối tượng và khoảng 1.000 vụ truy bắt thành công nhờ “dấu vết nóng”.

Một sợi tóc, một vết máu li ti hay một dấu giày mờ nhạt không đơn thuần là rác thải tại hiện trường, mà dưới góc nhìn chuyên gia, đó là những mảnh ghép định hướng điều tra, khoanh vùng nghi phạm và là căn cứ pháp lý vững chắc để buộc tội đối tượng.

Khi khoa học bóc trần những “kịch bản hoàn hảo”

Tội phạm hiện nay ngày càng tinh vi, chúng không chỉ xóa dấu vết mà còn chủ động dựng hiện trường giả để đánh lạc hướng điều tra. Đây chính là lúc bản lĩnh và trình độ chuyên môn của lực lượng KTHS được khẳng định.

Điển hình là vụ án gây chấn động khi một người con gái dùng xyanua đầu độc cha ruột. Để che giấu tội ác, đối tượng đã phóng hỏa ngôi nhà và dựng lên kịch bản bị kẻ lạ tấn công. Nếu chỉ nhìn sơ bộ, đây giống như một vụ nhập nha cướp của. Tuy nhiên, bằng phương pháp phân tích khoa học, các chuyên gia KTHS đã phát hiện ra những “mâu thuẫn thầm lặng”: dấu vết cháy không khớp với lời khai, vật chứng bị sắp đặt và đặc biệt là dấu hiệu ngộ độc xảy ra trước khi đám cháy bắt đầu. Sự thật cuối cùng đã được phơi bày, khiến hung thủ phải cúi đầu thừa nhận.

Không chỉ trong nước, năng lực hội nhập của Đội Khám nghiệm hiện trường còn thể hiện rõ qua các vụ án có yếu tố nước ngoài. Như vụ án tại tòa nhà Landmark 81 cuối năm 2025, khi thi thể nạn nhân được giấu trong túi xách. Nhờ thu thập dấu vết nhanh chóng và tái dựng quá trình gây án chính xác, chỉ trong 12 giờ, hai nghi phạm quốc tịch nước ngoài đã bị bắt giữ ngay khi định tẩu thoát qua cửa khẩu.

Cuộc đua với thời gian: Từ dấu vết nóng đến lệnh bắt giữ

Trong nhiều chuyên án, thời gian là yếu tố sống còn. Việc thu thập và phân tích dấu vết “nóng” giúp lực lượng trinh sát khoanh vùng đối tượng một cách chính xác, tránh lãng phí nguồn lực.

• Vụ cướp ngân hàng tại Hóc Môn (¹⁰⁄₂₀₂₃): Các đối tượng cướp 3,8 tỷ đồng, đốt xe phi tang. Dù hiện trường bị xáo trộn mạnh, lực lượng KTHS vẫn thu thập được những chi tiết then chốt, giúp bắt gọn toàn bộ nhóm nghi phạm chỉ sau 22 giờ.
• Vụ giết người tại quán cà phê Hóc Môn (đầu 2024): Hung thủ trốn vào rừng đước rộng lớn, không có camera giám sát. Bằng cách phân tích dấu vết còn sót lại, các chuyên gia đã định hướng chính xác hướng di chuyển, dẫn đến việc bắt giữ đối tượng trước thềm Tết Nguyên đán.

Lá chắn bảo vệ công lý và giá trị của sự chính xác

Vai trò của KTHS không chỉ là tìm ra hung thủ mà còn là bảo vệ người vô tội. Một kết luận giám định sai lệch có thể dẫn đến oan sai nghiêm trọng. Do đó, tinh thần trách nhiệm và sự tuân thủ quy trình là nguyên tắc bất di bất dịch.

Trong các vụ cháy nổ lớn, kết luận của lực lượng KTHS là căn cứ pháp lý để xác định trách nhiệm. Ví dụ, vụ cháy chung cư Carina năm 2018, việc xác định nguyên nhân do sự cố điện không chỉ giúp xử lý vụ việc đúng pháp luật mà còn là bài học cảnh báo về an toàn phòng cháy chữa cháy cho toàn xã hội.

Lời kết: Vinh quang từ những điều thầm lặng

Công việc của những chiến sĩ Đội Khám nghiệm hiện trường không ồn ào, thường gắn liền với nỗi đau và những hiện trường ngổn ngang. Nhưng chính sự tận tụy, trí tuệ và bản lĩnh của họ đã giữ vững kỷ cương pháp luật. Việc đơn vị được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân vào ngày 04/5/2026 là sự ghi nhận xứng đáng cho những đóng góp không mệt mỏi.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Khi tội phạm ngày càng tinh vi, khoa học kỹ thuật chính là “vũ khí” sắc bén nhất. Những “chốt chặn khoa học” này sẽ tiếp tục lặng lẽ làm việc để đảm bảo rằng: không một tội ác nào bị che giấu và công lý luôn được thực thi đến cùng.

Bạn nghĩ sao về vai trò của khoa học hình sự trong việc phá án hiện nay? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Vai trò của Đội Khám nghiệm hiện trường trong điều tra vụ án là gì?Đóng vai trò là ‘chốt chặn khoa học’, thu thập dấu vết, phân tích chứng cứ khách quan để định hướng điều tra, xác định đối tượng và cung cấp căn cứ pháp lý để buộc tội hoặc minh oan.

Làm thế nào để lực lượng KTHS phát hiện hiện trường giả?Bằng cách sử dụng các biện pháp khám nghiệm khoa học để tìm ra những điểm mâu thuẫn giữa hiện trạng vật chất (dấu vết cháy, vị trí vật chứng, dấu hiệu sinh học) và lời khai của đối tượng.

Đội Khám nghiệm hiện trường Công an TPHCM đã đạt được thành tích gì nổi bật?Đơn vị dẫn đầu cả nước về số lượng vụ việc khám nghiệm (hơn 67.000 vụ) và vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân vào năm 2026.

Câu hỏi thường gặp

Vai trò của Đội Khám nghiệm hiện trường trong điều tra vụ án là gì?

Đóng vai trò là ‘chốt chặn khoa học’, thu thập dấu vết, phân tích chứng cứ khách quan để định hướng điều tra, xác định đối tượng và cung cấp căn cứ pháp lý để buộc tội hoặc minh oan.

Làm thế nào để lực lượng KTHS phát hiện hiện trường giả?

Bằng cách sử dụng các biện pháp khám nghiệm khoa học để tìm ra những điểm mâu thuẫn giữa hiện trạng vật chất (dấu vết cháy, vị trí vật chứng, dấu hiệu sinh học) và lời khai của đối tượng.

Đội Khám nghiệm hiện trường Công an TPHCM đã đạt được thành tích gì nổi bật?

Đơn vị dẫn đầu cả nước về số lượng vụ việc khám nghiệm (hơn 67.000 vụ) và vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân vào năm 2026.